Nghiên cứu đặc điểm đột biến gen kháng thuốc của Mycobacterium tuberculosis ở bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương năm 2024–2025

Abstract

Nghiên cứu được thực hiện nhằm mô tả đặc điểm các đột biến gen kháng thuốc hàng một của Mycobacterium tuberculosis (MTB) ở bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương giai đoạn 2024–2025. Tổng số mẫu bệnh phẩm được phân tích bằng Xpert MTB/RIF Ultra để xác định tính kháng rifampicin, sau đó các gen rpoB, katG, inhA, pncA, embB, rpsL và rrs được khuếch đại và giải trình tự nhằm nhận diện các đột biến liên quan kháng thuốc. Kết quả cho thấy tỷ lệ đáng kể chủng MTB mang đột biến gen rpoB trong nhóm kháng rifampicin, với các đột biến thường gặp tập trung tại vùng RRDR. Ở nhóm isoniazid, đột biến katG S315T và đột biến vùng promoter inhA là phổ biến nhất. Đột biến gen embB306 liên quan đến kháng ethambutol và các đột biến rải rác trên pncA liên quan kháng pyrazinamide xuất hiện với tỷ lệ đa dạng. Các đột biến trên rpsL và rrs liên quan kháng streptomycin cũng được ghi nhận. Nghiên cứu nhấn mạnh sự khác biệt về phổ đột biến giữa nhóm kháng và không kháng rifampicin, cho thấy giá trị của giải trình tự gen trong phát hiện sớm kháng thuốc, hỗ trợ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp và góp phần hạn chế lây lan lao kháng thuốc trong cộng đồng.