THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC AN THẦN VÀ GIẢM ĐAU TRÊN BỆNH NHÂN THỞ MÁY TẠI KHOA ĐIỀU TRỊ TÍCH CỰC NỘI BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG

Abstract

Nghiên cứu được tiến hành trên 161 bệnh nhi thở máy tại khoa Hồi sức tích cực cho thấy tuổi trung bình của quần thể là 28,6 tháng, trong đó 68,9% trẻ dưới 2 tuổi – phản ánh đúng gánh nặng bệnh lý hô hấp ở lứa tuổi nhũ nhi và mẫu giáo nhỏ. Nam giới chiếm ưu thế (khoảng 60%), phù hợp với mô hình phân bố giới tính được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu quốc tế. Hơn một nửa số ca (55,3%) cần dùng thuốc vận mạch ngay khi nhập khoa, 16,1% được chỉ định lọc máu liên tục và 16,8% phải sử dụng thông khí tần số cao, cho thấy mức độ bệnh nặng và gánh nặng can thiệp lớn trong quần thể nghiên cứu. Về sử dụng thuốc an thần – giảm đau, midazolam truyền tĩnh mạch liên tục được dùng ở 73,9% bệnh nhi với liều duy trì trung vị 2 µg/kg/phút, thời gian trung vị 6 ngày, có trường hợp kéo dài đến 43 ngày. Fentanyl truyền liên tục là opioid chủ đạo, được sử dụng ở 95,6% trẻ, với liều trung vị 4 µg/kg/giờ và thời gian trung vị 7 ngày. Ketamin được dùng bổ trợ ở 26,1% trường hợp, chủ yếu trong các tình huống kháng an thần hoặc huyết động không ổn định. Các phác đồ phổ biến nhất là midazolam kết hợp fentanyl (69,6%) và midazolam – fentanyl kèm ketamin ngắt quãng (22,4%), phản ánh mô hình “an thần kép” kết hợp thuốc bổ trợ theo đa mô thức. Điểm trung bình trên thang RASS của quần thể là −3,57 ± 0,8, và tại hầu hết các thời điểm theo dõi, hơn 50% bệnh nhi duy trì mức an thần sâu (RASS ≤ −4). Mức độ an thần sâu ổn định kéo dài trong suốt thời gian thở máy, cho thấy chiến lược an thần hiện hành thiên về “an thần sâu toàn diện”. So sánh giữa nhóm an thần sâu (RASS ≤ −4) và nhóm an thần nông – trung bình (−3 đến 0) cho thấy các khác biệt đáng kể. Nhóm an thần sâu có tỷ lệ rút ống thành công thấp hơn (55,1% so với 88,7%; p < 0,001), trong khi tỷ lệ thở máy kéo dài trên 7 ngày cao hơn (61,8% so với 40,8%; p = 0,008). Hội chứng cai thuốc cũng xuất hiện nhiều hơn rõ ở nhóm sâu (18,0% so với 4,2%; p = 0,012). Ngoài ra, nhóm này có tỷ lệ sử dụng vận mạch 71,9%, lọc máu liên tục 24,7% và HFOV 25,8%, cao hơn đáng kể so với nhóm an thần nông – trung bình, phản ánh mức độ nặng bệnh cao hơn. Thời gian thở máy trung bình của toàn nhóm là 8,4 ± 6,8 ngày (trung vị 7 ngày [IQR 4–10]), trong khi thời gian nằm hồi sức trung bình 12,5 ± 11,2 ngày và thời gian nằm viện trung bình 16 ± 13,1 ngày. Về kết cục cuối cùng, tỷ lệ ra viện là 57,1%, chuyển tuyến 23,6% và tử vong tại hồi sức 19,3%. Phân tích cho thấy nhóm an thần sâu có xu hướng tử vong và kéo dài điều trị cao hơn, dù sự khác biệt không đạt mức ý nghĩa thống kê ở toàn mẫu.