Thực trạng và một số yếu tố liên quan đến tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch trong năm đầu tiên của trẻ em tại huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái năm 2024

Abstract

Nghiên cứu được thực hiện năm 2024 trên 400 trẻ từ 12–24 tháng tuổi và bà mẹ/người chăm sóc tại một số xã của huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái nhằm mô tả thực trạng tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch trong năm đầu đời. Dữ liệu được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp kết hợp kiểm tra sổ tiêm chủng của trẻ và hệ thống thông tin tiêm chủng quốc gia. Kết quả cho thấy, mặc dù tất cả trẻ trong mẫu nghiên cứu đều được tiêm đủ 8 loại vắc xin theo quy định của Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia, song chỉ 73,7% trẻ tiêm đúng lịch. Có 26,3% trẻ tiêm muộn ít nhất một mũi trong phác đồ tiêm chủng. Phân tích theo từng loại vắc xin cho thấy tỷ lệ tiêm đúng lịch cao nhất ở vắc xin sởi với 96,2%, trong khi thấp nhất ở mũi 3 DPT–VGB–Hib chỉ đạt 75,5%. Một số yếu tố liên quan có ý nghĩa đến việc tuân thủ lịch tiêm chủng gồm dân tộc của bà mẹ, trình độ học vấn, mức độ hiểu biết về tiêm chủng, số con trong gia đình, điều kiện kinh tế hộ gia đình, khoảng cách đến cơ sở tiêm chủng và thông tin về phản ứng sau tiêm mà bà mẹ được tiếp cận. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng tiêm muộn được ghi nhận là do cơ sở y tế tạm thời hết vắc xin, phụ huynh lo ngại về tai biến sau tiêm hoặc trẻ bị ốm nên trì hoãn tiêm. Kết quả nghiên cứu cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường hoạt động truyền thông – giáo dục sức khỏe cho cha mẹ, đồng thời đảm bảo cung ứng đầy đủ và kịp thời các loại vắc xin nhằm nâng cao tỷ lệ tiêm chủng đúng lịch cho trẻ em tại địa phương.