Thực trạng tử vong do bệnh lao tại cộng đồng và một số yếu tố liên quan trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2005-2024

Abstract

ĐẶT VẤN ĐỀ: Bệnh lao (TB) là một bệnh truyền nhiễm thường ảnh hưởng đến phổi nhất và do một loại vi khuẩn gây ra. Hiện nay, bệnh Lao vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các bệnh truyền nhiễm. Vĩnh Phúc là một tỉnh có số lượng bệnh nhân lao phổi mới và tái phát cao nhất trong các tỉnh Miền Bắc. Hiện nay chưa có nghiên cứu nào đánh giá về thực trạng và diễn biến tăng hay giảm tử vong do bệnh Lao trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. MỤC TIÊU: Mô tả thực trạng tử vong do bệnh Lao tại cộng đồng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2005 – 2024 và phân tích một số yếu tố liên quan đến tử vong do Lao. PHƯƠNG PHÁP: Vận dụng phương pháp ghi nhận quần thể về nguyên nhân tử vong: Ghi nhận các trường hợp tử vong do Lao (Phương pháp Cases Report). Lấy thông tin nguyên nhân tử vong từ hệ thống mẫu sổ A6-YTCS. KẾT QUẢ: Số ca tử vong do bệnh lao tại tỉnh Vĩnh Phúc có xu hướng giảm rõ rệt qua thời gian, đặc biệt từ sau năm 2007. Nếu như năm 2005 toàn tỉnh ghi nhận 42 ca và đạt mức cao nhất 58 ca năm 2007, thì đến giai đoạn 2022–2024, số tử vong chỉ còn dao động từ 7 đến 10 ca mỗi năm. Mức giảm hơn 75% trong gần hai thập kỷ phản ánh hiệu quả đáng kể của các hoạt động kiểm soát, phát hiện và điều trị bệnh lao tại địa phương. Nhóm người từ 70 tuổi trở lên là đối tượng chịu gánh nặng tử vong cao nhất, chiếm hơn một nửa tổng số ca tử vong (51,7%), với tỷ suất tử vong thô (CDR) đạt 1,11/100.000 dân và tỷ suất tử vong chuẩn hóa (ASR) đạt 0,06/100.000 dân. Nhóm kế tiếp là độ tuổi 60–69, có ASR 0,02/100.000 dân. Nguy cơ tử vong do bệnh lao tăng dần theo nhóm tuổi, phản ánh xu hướng dịch tễ học quen thuộc của bệnh lao trong cộng đồng.