NHẬN XÉT KẾT QUẢ PHẪU THUẬT NỘI SOI THAI LẠC CHỖ Ở GÓC – KẼ TỬ CUNG TẠI BỆNH VIỆN SẢN NHI NGHỆ AN

Abstract

Thai lạc chỗ hay còn được gọi là thai ngoài tử cung là hiện tượng trứng thụ tinh, làm tổ và phát triển ngoài buồng tử cung. Đây là một cấp cứu sản phụ khoa, nếu không được chẩn đoán, xử trí kịp thời, khối thai vỡ gây chảy máu trong ổ bụng đe dọa tính mạng người bệnh và thậm chí tử vong. Tỉ lệ thai lạc chỗ có xu hướng tăng tại Việt Nam và trên toàn thế giới. Theo nghiên cứu của Stulberg tại Hoa Kỳ, tỉ lệ thai lạc chỗ giai đoạn 1991 - 1992 là 1,97%, tăng lên 2,07% - 2,43% trong giai đoạn 2000 - 2003 [1]. Nghiên cứu của Mai Trọng Dũng tại bệnh viện Phụ sản Trung ương, tỉ lệ thai lạc chỗ ngày càng tăng, từ năm 2003 đến 2013 là 6,67%, năm 2015 là 6,9% trường hợp thai lạc chỗ trên tổng số người bệnh đến điều trị [2]. Theo nghiên cứu của Vương Tiến Hòa có tới 56,51% thai lạc chỗ chẩn đoán muộn [3]. Việc phân biệt thai ở góc tử cung hay thai ở đoạn kẽ vòi tử cung trên thực tế gặp nhiều khó khăn, ngoài ra còn do sự không nhất quán về thuật ngữ trong các tài liệu [4]. Thai lạc chỗ ở góc - kẽ tử cung chiếm tỉ lệ 2 - 4% tổng số thai lạc chỗ và khoảng 1 trong 2.500 - 5.000 trẻ sinh sống [5]. Mặc dù hiếm gặp nhưng thai lạc chỗ ở góc - kẽ tử cung có tỷ lệ vỡ là 13,6%, tỷ lệ tử vong mẹ cao khoảng 2 - 2,5%, chiếm 20% tổng số ca tử vong do thai lạc chỗ, cao gấp 7 lần so với thai lạc chỗ ở vị trí khác trên vòi tử cung [5]. Thai lạc chỗ ở góc – kẽ tử cung có khả năng phát triển lớn hơn so với thai lạc chỗ ở những vị trí khác cùng trên vòi tử cung. Do đặc điểm khối thai nằm trong lớp cơ tử cung dày, khả năng giãn nở tốt của lớp cơ bao quanh túi thai, vì vậy có các triệu chứng muộn nên chẩn đoán có thể trì hoãn hoặc bỏ sót [4]. Thai lạc chỗ ở góc – kẽ tử cung nhận được nguồn máu nuôi dồi dào bởi các nhánh tận của động mạch tử cung và vòng nối với động mạch vòi tử cung, nên mất máu nhiều và sốc có thể xảy ra rất nhanh, khi vỡ nguy hiểm đến tính mạng người bệnh. Biến chứng nguy hiểm nhất của thai làm tổ ở vị trí này là vỡ khối thai, gặp trong 20% trường hợp và thường gặp lúc thai trên 12 tuần [6], [7]. Thai lạc chỗ ở góc - kẽ tử cung thường được chẩn đoán từ sau tuổi thai 9 - 12 tuần, chậm hơn so với xảy ra ở các vị trí khác của vòi tử cung, thậm chí có ca được báo cáo vỡ khi thai đã 17 tuần [8]. Tuy nhiên, cũng có nhiều báo cáo vỡ khối chửa lúc tuổi thai 7 - 9 tuần [9]. Chẩn đoán và điều trị sớm thai lạc chỗ ở góc – kẽ tử cung là một trong những chìa khóa để giảm nguy cơ vỡ khối chửa cho người bệnh. Phương thức điều trị thai ở góc – kẽ tử cung có thể là nội khoa hoặc phẫu thuật. Can thiệp phẫu thuật là một chọn lựa điều trị quan trọng, đôi khi là chỉ định tuyệt đối trong một số trường hợp [10]. Gần đây, khi kỹ thuật nội soi phát triển, phẫu thuật nội soi dần thay thế phẫu thuật mở trong điều trị thai ở góc – kẽ tử cung. Tại Việt Nam, phẫu thuật nội soi (PTNS) trong điều trị thai lạc chỗ ở góc – kẽ tử cung đã được sử dụng ở nhiều bệnh viện trên cả nước, tuy nhiên có rất ít nghiên cứu được báo cáo vì tỷ lệ mắc bệnh thấp. Tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An, PTNS điều trị thai lạc chỗ ở góc – kẽ tử cung đã được ứng dụng trong vài năm trở lại đây nhưng chưa có các báo cáo và nguyên cứu tổng kết. Xuất phát từ yêu cầu đó chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Nhận xét kết quả phẫu thuật nội soi thai lạc chỗ ở góc – kẽ tử cung tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An” với 2 mục tiêu sau: 1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân thai lạc chỗ ở góc – kẽ tử cung tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An từ năm 2022 đến năm 2024. 2. Nhận xét kết quả của phương pháp phẫu thuật nội soi những bệnh nhân trên.