Xử trí rau cài răng lược tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An năm 2023-2024

Abstract

Rau cài răng lược (RCRL) là một rối loạn nghiêm trọng trong quá trình làm tổ của bánh rau, xảy ra khi các gai rau xâm lấn bất thường vào lớp cơ tử cung do khiếm khuyết của lớp màng rụng nền. Đây là một biến chứng sản khoa nguy hiểm, thường đi kèm nguy cơ băng huyết nặng và phải can thiệp phẫu thuật lớn, đặc biệt là cắt tử cung. Việc xử trí RCRL đòi hỏi tiếp cận đa chuyên khoa bao gồm sản khoa, gây mê hồi sức, huyết học và đôi khi cả phẫu thuật ngoại khoa. Trong những năm gần đây, tỷ lệ mắc bệnh lý này đang ngày càng tăng, phần lớn liên quan đến sự gia tăng tỷ lệ mổ lấy thai và các can thiệp tử cung trước đó. Tại Hoa Kỳ, giai đoạn 1996 - 2002 tỉ lệ này là 0,08%1 đến giai đoạn 2015 - 2017 là 0,29%2. Tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương từ 2007 - 2011 tỉ lệ RCRL quan sát trên tổng số ca đẻ là 0,1%3 năm 2015 là 0,29%4 và đến năm 2017 là 0,39%5. Tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội giai đoạn 2014 - 2017 tỉ lệ RCRL là 0,1%6, đến giai đoạn 2018 - 2019 tỉ lệ này là 0,14%7. RCRL thường xảy ra ở phụ nữ mang thai có các yếu tố nguy cơ như đẻ nhiều lần, nạo hút thai nhiều lần, tiền sử viêm niêm mạc tử cung, đặc biệt hay gặp ở những bệnh nhân có tiền sử mổ lấy thai với hình thái RCRL đâm xuyên qua cơ tử cung, xâm lấn vào các cơ quan xung quanh. Tỉ lệ mắc RCRL được chứng minh là tăng lên có ý nghĩa thống kê cùng với tỉ lệ mổ lấy thai và trên các sản phụ rau tiền đạo. Tại BVPSTW, theo Nguyễn Đức Hinh, tỉ lệ RCRL ở sản phụ rau tiền đạo trên sẹo mổ lấy thai cũ là 2,9% (1989 - 1990) và 6,4% (1993 - 1994) 8. Sau đó, tỉ lệ này đã tăng lên 12% trong nghiên cứu của Phạm Thị Phương Lan (2007). Nghiên cứu của Vũ Thị Thu Huyền tại BVPSTW (2012 – 2014) cho kết quả 89,22% sản phụ có tiền sử mổ đẻ cũ, tiền sử mổ đẻ 1 lần làm tăng nguy cơ RCRL lên gấp 18,5 lần, tiền sử MLT ≥ 2 lần thì có nguy cơ bị RCRL cao gấp 19,44 lần, nạo hút thai ≥4 lần làm tăng nguy cơ bị RCRL cao gấp 18,5 lần 9. Gần đây nghiên cứu của tác giả Trần Khánh Hoa còn cho tỉ lệ sản phụ RCRL có tiền sử mổ lấy thai là 100% 7. Bệnh viện Sản - Nhi Nghệ An là cơ sở y tế chuyên khoa đầu ngành về sản phụ khoa và nhi khoa của tỉnh Nghệ An, đồng thời đang từng bước phát triển để trở thành trung tâm chuyên môn cao của khu vực Bắc Trung Bộ. Trong những năm gần đây, bệnh viện đã tiếp nhận và điều trị nhiều trường hợp rau cài răng lược (RCRL), một biến chứng sản khoa nghiêm trọng. Việc mổ lấy thai ở bệnh nhân RCRL luôn là một thách thức lớn do nguy cơ chảy máu ồ ạt, phải cắt tử cung, tổn thương các cơ quan lân cận, và thậm chí có thể gây tử vong cho cả mẹ và thai nhi. Tuy nhiên, tại Bệnh viện Sản - Nhi Nghệ An hiện vẫn chưa có nghiên cứu chuyên sâu nào về bệnh lý này nhằm đánh giá đầy đủ các yếu tố lâm sàng, tiên lượng và phương pháp xử trí hiệu quả. Việc thiếu hụt dữ liệu cụ thể đã gây khó khăn cho bác sĩ trong việc tư vấn và lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu. Xuất phát từ thực tế đó, chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Xử lý rau cài răng lược tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An” với 02 mục tiêu sau: 1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở sản phụ rau cài răng lược tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An năm 2023-2024. 2. Nhận xét kết quả xử trí rau cài răng lược tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An năm 2023-2024.