LOÃNG XƯƠNG Ở NGƯỜI BỆNH SUY GIÁP CAO TUỔI ĐANG ĐIỀU TRỊ LEVOTHYROXIN VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN

Abstract

Loãng xương là vấn đề thường gặp ở người cao tuổi do nhiều yếu tố nguy cơ, tỉ lệ mắc từ 21,7% - 24,3%, với sự hiện diện cao hơn được báo cáo ở dân số châu Á1. Hậu quả của loãng xương là làm giảm sự vận động, giảm sức lao động, giảm chất lượng cuộc sống, đồng thời tăng nặng tình trạng đa bệnh tật, tăng gánh nặng kinh tế cho bản thân và xã hội, tăng nguy cơ tử vong ở người bệnh2. Đây là một tình trạng cận lâm sàng cho đến khi có các biến chứng gãy xương. Đặc biệt người ta thấy rằng người bệnh suy giáp điều trị Levothyroxin có tỉ lệ thưa xương và loãng xương cao hơn như nghiên cứu của Tárraga López tỉ lệ này lên đến 67% so với những người suy giáp dưới lâm sàng không điều trị là 35%3. Suy giáp cũng là một bệnh lý được ghi nhận khá phổ biến ở lứa tuổi từ 55 trở lên. Hầu hết các nghiên cứu đều cho thấy viêm tuyến giáp tự miễn là nguyên nhân hàng đầu gây ra suy giáp ở người cao tuổi với tỉ lệ khoảng 55%, suy giáp sau phẫu thuật chiếm 32% và suy giáp sau điều trị bằng I-ốt phóng xạ là 12%4. Chỉ có khoảng 2% được ghi nhận có bệnh suy giáp thứ phát5. Levothyroxin là thuốc được khuyến cáo điều trị thay thế cho người bệnh suy giáp do hầu hết các nguyên nhân. Tuy nhiên việc điều trị Levothyroxin dưới ngưỡng hoặc quá mức mạn tính là phổ biến trong thực hành lâm sàng và dữ liệu chỉ ra rằng việc điều trị quá mức xảy ra ở khoảng 41% do không tuân thủ hoặc không theo dõi điều trị thường xuyên6. Những dữ liệu gần đây cho thấy tình trạng suy giáp không phải là yếu tố nguy cơ của loãng xương nhưng nhiễm độc giáp dưới lâm sàng do sử dụng Levothyroxin có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa xương dẫn đến giảm mật độ khoáng xương (BMD) và tăng nguy cơ gãy xương, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh7,8. Nguy cơ gãy xương đốt sống và ngoài đốt sống tăng lần lượt 4,5 và 3,2 lần ở người có nồng độ TSH huyết thanh từ 0,1 IU/L trở xuống9. Những phụ nữ bình giáp có nồng độ TSH huyết thanh ở mức thấp trong phạm vi bình thường cũng có tỷ lệ gãy xương đốt sống cao hơn, không phụ thuộc vào nồng độ hormone tuyến giáp10. Loãng xương được ghi nhận tăng theo tuổi, khác nhau giữa nam và nữ. Người hút thuốc lá, chỉ số BMI thấp các bệnh lý kèm theo như đái tháo đường, suy thận và điều kiện sống kém cũng là những yếu tố tác động xấu đến loãng xương11. Vitamin D và loãng xương là những yếu tố gây tranh cãi nhiều khi nói đến mối liên quan với chuyển hóa xương12. Ở người suy giáp, liều Levothyroxin cũng là yếu tố ảnh hưởng đến loãng xương, phụ nữ cao tuổi điều trị với liều 150mcg/ngày có nguy cơ loãng xương cao hơn người sử dụng liều 50-100mcg13. Loãng xương nói chung và ở người suy giáp đang điều trị Levothyroxin nói riêng là bệnh lý có nguy cơ cũng như biến chứng ảnh hưởng lớn đến cuộc sống người cao tuổi. Ở Việt Nam cũng chưa có nhiều nghiên cứu về loãng xương trên các đối tượng suy giáp cao tuổi đang điều trị Levothyroxin. Bệnh viện Nội tiết Trung ương là cơ sở khám chữa bệnh tuyến cuối quản lý rất nhiều bệnh nhân suy giáp do các nguyên nhân khác nhau nhất là những người sau phẫu thuật cả lành tính và ung thư tuyến giáp nhưng cũng chưa có nghiên cứu nào về vấn đề này. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn cũng như mối liên quan giữa loãng xương và suy giáp đang điều trị Levothyroxin người cao tuổi, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Loãng xương ở người bệnh suy giáp cao tuổi đang điều trị Levothyroxin và một số yếu tố liên quan” với 2 mục tiêu: 1. Khảo sát tỉ lệ loãng xương ở người bệnh suy giáp cao tuổi đang điều trị Levothyroxin. 2. Nhận xét một số yếu tố liên quan đến tình trạng loãng xương ở nhóm đối tượng trên.