Nghiên cứu Sarcoma cơ trơn tử cung tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương

Abstract

Ung thư cơ trơn tử cung (Uterine Leiomyosarcoma- uLMS) hay còn gọi là sarcoma cơ trơn tử cung là một bệnh lý ung thư hiếm gặp, có nguồn gốc từ tế bào cơ trơn tử cung. ULMS là nhóm phổ biến nhất của sarcom tử cung, chiếm đến 1/3-1/2 tổng số sarcoma tử cung tùy nghiên cứu1. Trên thế giới ghi nhận tần suất mắc bệnh sarcoma tử cung là 3-5% tổng số ung thư đường sinh dục nữ nói chung nhưng lại chiếm đến 15% các trường hợp tử vong do ung thư tử cung vì độ ác tính cao, tiến triển nhanh, tiên lượng xấu và tỉ lệ tái phát cao ngay cả khi phát hiện bệnh ở giai đoạn rất sớm2. Trong đó nhóm sarcoma cơ trơn tử cung là dạng ung thư hiếm, có độ ác tính cao, tiên lượng kém hơn rất nhiều so với ung thư biểu mô tuyến nội mạc tử cung3. Triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng của sarcoma cơ trơn tử cung thường không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với u xơ cơ tử cung4. Bệnh được chẩn đoán xác định bằng giải phẫu bệnh sau phẫu thuật cắt tử cung hoặc bóc u xơ trên những bệnh nhân trước đó được chẩn đoán là u xơ cơ tử cung. Do đó chẩn đoán phân biệt hai loại khối u này trước mổ là điều khó khăn. Trung bình cứ 8000 ca u cơ trơn tử cung thì có 1 ca là sarcom cơ trơn tử cung, tuổi thường gặp lớn hơn so với u xơ cơ tử cung, hầu hết là trên 40 tuổi4. Sử dụng Tamoxifen kéo dài và tiền sử chiếu xạ vùng tiểu khung là hai yếu tố liên quan đến tăng nhẹ nguy cơ mắc bệnh5. Hiếm khi sarcoma cơ trơn tử cung phát triển nhanh nhưng cần nghĩ đến ác tính khi thấy khối u phát triển ở phụ nữ sau mãn kinh không sử dụng liệu pháp hormone thay thế. Phác đồ điều trị còn nhiều hạn chế và chưa được thống nhất. Chủ yếu là phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn tổn thương với diện cắt âm tính. Vai trò của xạ trị vẫn còn nhiều tranh cãi khi bệnh còn ở giai đoạn sớm tuy nhiên hóa trị liệu có thể được cân nhắc và tỏ ra có hiệu quả trong một số trường hợp6. Nhiều nghiên cứu trên thế giới có chỉ ra rằng đột biến gen, dấu ấn sinh học có thể liên quan đến cơ chế bệnh sinh của sarcoma cơ trơn tử cung7. Mặc dù hiếm gặp nhưng sarcoma cơ trơn tử cung lại dễ bị bỏ sót do dễ nhầm lẫn với u xơ cơ tử cung. Hiện nay trên thế giới chưa có nhiều nghiên cứu với cỡ mẫu lớn và chưa đủ bằng chứng mạnh mẽ để đưa ra các khuyến cáo mang tính đồng thuận cao. Tại Việt Nam cũng có không nhiều các nghiên cứu đầy đủ và chi tiết về chẩn đoán, dấu hiệu nào gợi ý ác tính và dấu hiệu nào chắc chắn là biểu hiện của u xơ lành tính cũng như điều trị sarcoma cơ trơn tử cung