THỰC TRẠNG NHIỄM VI SINH VẬT VÀ TRỰC KHUẨN PSEUDOMONAS AERUGINOSA KHÁNG CHẤT TẨY RỬA TRONG NƯỚC UỐNG ĐÓNG CHAI ĐƯỢC KIỂM NGHIỆM TẠI VIỆN KIỂM NGHIỆM AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM QUỐC GIA NĂM 2024

Abstract

Nước uống đóng chai (NUĐC) đang ngày càng được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam, tuy nhiên nguy cơ nhiễm vi sinh vật vẫn là vấn đề đáng quan ngại đối với sức khỏe cộng đồng. Đặc biệt, Pseudomonas aeruginosa không chỉ là tác nhân gây bệnh cơ hội mà còn có khả năng kháng các chất tẩy rửa thường dùng trong quy trình sản xuất. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mô tả thực trạng nhiễm vi sinh vật theo QCVN 6-1:2010/BYT và sự có mặt của tổng số vi sinh vật dị dưỡng (HPC) trong 70 mẫu NUĐC dung tích 19–21 lít, thu thập tại Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia giai đoạn 10/2024–4/2025. Kết quả cho thấy 28,57% (20/70) mẫu không đạt ít nhất một chỉ tiêu vi sinh, trong đó P. aeruginosa chiếm tỷ lệ cao nhất với 25,71% (18/70) mẫu nhiễm. Ngoài ra, 52,86% (37/70) mẫu có số lượng vi sinh vật dị dưỡng vượt quá giới hạn 500 CFU/mL. Thử nghiệm tính nhạy cảm cho thấy 83% (15/18) chủng P. aeruginosa kháng benzalkonium chloride (BKC) và 44% (7/18) chủng kháng didecyldimethylammonium chloride (DDAC). Sự hiện diện của các gen qacE và qacEΔ1 có mối liên hệ chặt chẽ với kiểu hình kháng, đặc biệt ở những chủng đồng thời mang cả hai gen. Kết quả nghiên cứu cho thấy NUĐC dung tích lớn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi sinh vật cao, trong đó P. aeruginosa vừa là tác nhân phổ biến vừa có khả năng đề kháng đáng kể đối với các chất tẩy rửa thường dùng, gợi ý nguy cơ lan truyền cơ chế kháng trong môi trường sản xuất và tiêu dùng.