Tác dụng hạ acid uric và một số tác dụng liên quan trong điều trị gout của cao chiết Địa liền (Kaempferia galanga L.) trên thực nghiệm

Abstract

Gout là một bệnh rối loạn chuyển hóa, đặc trưng bởi tình trạng viêm khớp, có biểu hiện sưng, đau khớp đi kèm với tăng acid uric máu. Bệnh diễn biến nhiều năm, ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng sống và kinh tế của người bệnh, thậm chí gây tàn tật suốt đời nếu không điều trị sớm. Gout đã trở thành vấn đề sức khỏe toàn cầu với tỷ lệ mắc ngày càng tăng và tỷ lệ tử vong cao. Trên toàn thế giới, tỷ lệ lưu hành bệnh gout dao động từ 1-4% và dự đoán tỷ lệ tử vong có thể tăng 55% vào năm 2060.1,2 Thuốc điều trị gout hiện nay chủ yếu làm giảm triệu chứng thông qua các cơ chế như: ức chế phản ứng viêm, giảm sản xuất acid uric và tăng thải trừ acid uric. Nhìn chung, số lượng các thuốc điều trị gout không nhiều, thuốc có hiệu quả cao nhưng lại dễ gây tác dụng không mong muốn lên các cơ quan quan trọng của cơ thể như tim mạch, gan, thận…khi sử dụng kéo dài, đặc biệt với các thuốc thường dùng như glucocorticoid, NSAIDs hay allopurinol. Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, với mong muốn tăng thêm sự lựa chọn thuốc điều trị cho bệnh nhân gout, các nhà khoa học đã không ngừng tìm kiếm và thử nghiệm thuốc mới tiềm năng. Thuốc mới có thể có nguồn gốc tổng hợp hay nguồn gốc tự nhiên từ cây thuốc, con thuốc sẵn có tại mỗi vùng miền, mỗi quốc gia. Việt Nam là một quốc gia có nguồn dược liệu dồi dào, phong phú. Tới nay, đã có rất nhiều cây thuốc, con thuốc được chứng minh có tác dụng dược lý như hạ glucose máu, điều chỉnh rối loạn lipid máu, giảm đau, chống viêm… Địa liền (Kaempferia galanga L.), là loài cây thân thảo, dễ trồng, dễ kiếm, mọc nhiều ở các tỉnh miền Bắc hoặc Tây Nguyên.3,4 Một số nghiên cứu trên thế giới đã xác định tác dụng của Địa liền như kháng khuẩn, giảm đau, hạ sốt, chống oxy hóa, chống viêm, chống huyết khối, chống ung thư, hạ lipid máu, giảm bạch cầu ...5 Trong những năm gần đây, tác dụng ức chế enzym xanthin oxidase của Địa liền đã được quan tâm nghiên cứu trên thế giới. Tuy nhiên, tại Việt Nam, số lượng công bố khoa học về tác dụng dược lý của dược liệu này còn tương đối hạn chế. Các nghiên cứu trong nước chủ yếu mới dừng lại ở việc đánh giá cao chiết toàn phần methanol, và kết quả về khả năng ức chế XO vẫn chưa thống nhất.6,7 Vì vậy, nhóm nghiên cứu chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu “tác dụng hạ acid uric và một số tác dụng liên quan trong điều trị gout của cao chiết Địa liền (Kaempferia galanga L.) trên thực nghiệm” với 2 mục tiêu như sau: 1. Đánh giá tác dụng ức chế enzym xanthin oxidase của cao chiết toàn phần và các phân đoạn cao chiết Địa liền in vitro. 2. Đánh giá tác dụng hạ acid uric, tác dụng giảm đau và tác dụng chống viêm cấp của phân đoạn cao chiết tiềm năng Địa liền in vivo.