Đánh giá tác dụng của nhĩ châm kết hợp điện châm và đắp parafin trên bệnh nhân hội chứng cổ vai tay do thoái hóa cột sống cổ

Abstract

Theo Y học hiện đại (YHHĐ), hội chứng cổ vai cánh tay (HCCVCT), còn có tên là hội chứng vai cánh tay hoặc bệnh lý rễ tủy cổ là tập hợp các triệu chứng lâm sàng của bệnh lý vùng cột sống cổ. Nguyên nhân thường gặp do thoái hóa cột sống cổ (THCSC) kèm rối loạn chức năng của rễ/dây thần kinh cột sống cổ và/hoặc tủy cổ, nhưng không do nguyên nhân viêm nhiễm.1–3 Theo thống kê có 0,3 - 0,5% dân số thế giới bị bệnh khớp trong đó 20% là thoái hóa khớp, HCCVCT do THCSC là bệnh lý thoái hóa khớp có tỉ lệ mắc cao thứ 2, chiếm 14% và đứng sau thoái hóa cột sống thắt lưng.4 Biểu hiện lâm sàng của THCSC rất đa dạng, trong đó HCCVCT là hội chứng (HC) thường gặp và cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến bệnh nhân (BN) phải đi khám bệnh.4 Về nguyên tắc điều trị theo YHHĐ gồm: điều trị thuốc, kết hợp không dùng thuốc với vật lý trị liệu, điều trị ngoại khoa khi các phương pháp nội khkoa không hiệu quả.1 Trong đó, đắp parafin là một liệu pháp nhiệt nông có tác dụng nhiệt với da và tổ chức dưới da, làm giãn mạch, làm giảm quá trình viêm, tăng lành vết thương do tăng quá trình dinh dưỡng tại chỗ.5 Hiện nay, đắp parafin là một phương pháp nhiệt trị liệu thông dụng thường được sử dụng trên lâm sàng. Theo Y học cổ truyền (YHCT), HCCVCT do THCSC thuộc phạm vi chứng tý (tý nghĩa là tắc lại). Nguyên nhân do vệ khí của cơ thể không đầy đủ, các tà khí (phong, hàn, thấp) xâm phạm vào cân cơ kinh lạc làm cho sự vận hành của khí huyết bị tắc lại gây đau, hạn chế vận động các khớp. Hoặc do người già can thận hư hoặc bệnh lâu ngày làm khí huyết giảm sút không nuôi dưỡng được cân làm xương khớp bị thoái hóa, biến dạng.6 Vì vậy, các phương pháp điều trị đều nhằm lưu thông khí huyết ở cân cơ kinh lạc, đưa tà khí ra ngoài và bồi bổ khí huyết, can thận để chống tái phát.6 Trong đó, điện châm là một phương pháp điều trị kinh điển của YHCT. Phương pháp này giúp điều hòa khí huyết, thông kinh lạc, thư cân giải cơ mang lại hiệu quả trong điều trị bệnh lý liên quan đến cơ xương khớp. Ngoài ra, còn có rất nhiều phương pháp châm khác: đầu châm, điện châm, nhĩ châm,… Châm loa tai (nhĩ châm) là một phương pháp điều trị cổ truyền và là một bộ phận của châm cứu. Từ năm 1956, phương pháp này đã được áp dụng ở Trung Quốc, huyệt vị sử dụng đã lên tới trên 200 huyệt, đã có nhiều nghiên cứu (NC) trên thực nghiệm cũng như lâm sàng chứng minh hiệu quả của nhĩ châm.7 Tại Việt Nam đã có nhiều NC chứng minh hiệu quả của điện châm kết hợp đắp parafin trong điều trị HCCVCT như: Nguyễn Thị Thanh Tú (2022) đánh giá tác dụng của điện châm kết hợp đắp parafin trên BN có HCCVCT do THCSC, kết quả cho thấy sau điều trị nhóm NC cải thiện hơn HC cột sống cổ, HC chèn ép rễ, điểm đau VAS, so với nhóm chứng chỉ dùng điện châm (p < 0,05).8 Hay như NC của Bùi Thị Bình và Nguyễn Đức Tài (2025), kết quả điều trị chung của nhóm NC tốt hơn so với nhóm chứng (p < 0,05).9 Liệu nhĩ châm kết hợp với điện châm và đắp parafin có hiệu quả tốt trên BN có HCCVCT do THCSC hay không ? Để trả lời câu hỏi này, chúng tôi tiến hành NC đề tài: “Đánh giá tác dụng của nhĩ châm, điện châm kết hợp đắp parafin trên bệnh nhân hội chứng cổ vai tay do thoái hóa cột sống cổ” với 2 mục tiêu: 1. Đánh giá hiệu quả điều trị của nhĩ châm, điện châm kết hợp đắp parafin trên bệnh nhân hội chứng cổ vai tay do thoái hóa cột sống cổ. 2. Khảo sát tác dụng không mong muốn của phương pháp can thiệp trên lâm sàng.