Lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị viêm phổi cộng đồng do Haemophilus influenzae tại Trung tâm Hô hấp Bệnh viện Nhi Trung ương

Abstract

Viêm phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em trên toàn thế giới. Viêm phổi chiếm 81% các nguyên nhân gây ra tử vong trong 2 năm đầu đời của trẻ. Ước tính trên toàn thế giới có 120 triệu đợt mắc viêm phổi mỗi năm ở trẻ em dưới 5 tuổi, trong đó 14 triệu ca tiến triển nặng và 1,3 triệu ca tử vong.1 Tại Việt Nam, hàng năm có khoảng 4000 trẻ em dưới 5 tuổi chết vì viêm phổi.2 Nguyên nhân gây viêm phổi rất đa dạng gồm virus, vi khuẩn, nấm.3 Tại các nước đang phát triển, vi khuẩn vẫn là căn nguyên gây bệnh phổ biến nhất, trong đó có Haemophilus influenzae (H.influenzae). H.influenzae là vi khuẩn thường trú ở vùng hầu họng, lây truyền qua đường hô hấp. Bệnh cảnh lâm sàng do H.influenzae gây ra đa dạng gồm viêm mũi họng, viêm tai giữa, viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết, viêm não màng não…Theo ước tính, mỗi năm trên toàn thế giới có 197000 trẻ tử vong do H.influenzae, trong đó tử vong vì viêm phổi là 15,7%.1 Triệu chứng lâm sàng viêm phổi do H.influenzae đa dạng, không đặc hiệu, gồm các triệu chứng tại phổi và ngoài phổi, vì vậy rất khó phân biệt với các nguyên nhân gây bệnh khác. Trước đây, kháng sinh nhóm β-lactam được coi là lựa chọn đầu tay trong điều trị các bệnh lý do H.influenzae gây ra. Tuy nhiên, do việc sử dụng kháng sinh ngày càng phổ biến không chỉ ở Việt Nam mà cả trên toàn thế giới dẫn đến tình trạng H.influenzae đề kháng kháng sinh ngày càng cao. Các nghiên cứu gần đây đều cho thấy tình trạng H.influenzae kháng ampicillin tăng cao rõ rệt.4,5 H.influenzae còn được báo cáo xuất hiện xu hướng kháng đa kháng sinh.6 Vì vậy, việc điều trị viêm phổi do H.influenzae đặt ra nhiều thách thức cho các bác sĩ lâm sàng. Những biểu hiện lâm sàng, cận lâm sàng nào cho phép gợi ý chẩn đoán viêm phổi do H.influenzae? Yếu tố nào có liên quan đến mức độ nặng của bệnh? Kết quả điều trị viêm phổi do H.influenzae ở trẻ em hiện nay như thế nào khi mà tình trạng kháng kháng sinh ngày càng cao là những câu hỏi cần lời giải đáp. Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu “Lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị viêm phổi cộng đồng do Haemophilus influenzae tại Trung tâm Hô hấp Bệnh viện Nhi Trung ương” với 2 mục tiêu chính: 1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và một số yếu tố liên quan đến mức độ nặng của viêm phổi do H.influenzae ở trẻ em điều trị tại Trung tâm Hô hấp Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2024-2025. 2. Nhận xét tính kháng kháng sinh và kết quả điều trị viêm phổi do H.influenzae ở nhóm đối tượng nghiên cứu trên.