Đặc điểm tổn thương thận và tình trạng kiểm soát huyết áp ở người bệnh mắc bệnh thận mạn quản lý ngoại trú tại Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai

Abstract

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm tổn thương thận, mức độ và giai đoạn tăng huyết áp ở người bệnh mắc bệnh thận mạn quản lý ngoại trú tại phòng khám ngoại trú Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai và tìm hiểu mối liên quan giữa mức độ kiểm soát huyết áp và tổn thương thận ở nhóm người bệnh nghiên cứu. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả hồi cứu có theo dõi dọc trên 196 bệnh nhân tăng huyết áp kèm bệnh thận mạn chưa điều trị thay thế, quản lý ngoại trú tại Trung tâm Thận Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai. Kết quả: 69% bệnh nhân thuộc giai đoạn BTM trung bình – nặng (3B–5), 31% giai đoạn sớm (1–3A). Protein niệu tăng cao ở 66% người bệnh. Sau 6 tháng, MLCT trung vị giảm từ 31 xuống 30,3 ml/phút/1,73 m² (p = 0,003), protein niệu trung vị giảm từ 1000 xuống 970 mg/g (p = 0,002). Về huyết áp, mức độ kiểm soát huyết áp tốt tăng từ 59,2% tại thời điểm 3 tháng lên 77,6% sau 6 tháng (p < 0,001). Các yếu tố liên quan độc lập đến sự giảm MLCT tại tháng 6, bao gồm: Kiểm soát HA tốt sau 3 tháng, protein niệu ≤500mg/g tại tháng 3, tuổi cao là yếu tố bảo vệ; trong khi đó bệnh tim mạch do xơ vữa làm tăng 2,7 lần nguy cơ suy giảm MLCT (OR = 2,774; p = 0,021). Nhóm kiểm soát huyết áp tốt sau 3 tháng ghi nhận giảm protein niệu có ý nghĩa theo thời gian (p = 0,036). Trong mô hình dự báo hiệu quả giảm protein niệu ≥30% hoặc trở về bình thường tại tháng 6: Mỗi khi MLCT tại tháng 3 tăng 1ml/ph/1,73m2 thì làm tăng khả năng đạt hiệu quả giảm protein niệu lên 2,3% (OR = 1,023; p = 0,040). Trong khi đó protein niệu ≤500mg/g tại T3 và tình trạng thừa cân – béo phì làm giảm khả năng này. Kết luận: Kiểm soát huyết áp tốt giúp làm giảm protein niệu theo thời gian và hạn chế nguy cơ suy giảm mức lọc cầu thận.