KẾT QUẢ SỚM CỐ ĐỊNH MẢNG SƯỜN DI ĐỘNG BẰNG NẸP VÍT TẠI BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ VIỆT ĐỨC

Abstract

Chấn thương ngực (CTN) là một cấp cứu thường gặp trong cấp cứu ngoại khoa. Nguyên nhân của CTN chủ yếu là tai nạn giao thông , tai nạn sinh hoạt, tai nạn lao động trong đó ở Việt Nam thì tai nạn giao thông và tai nạn lao động là thường gặp nhất.1–3 Hầu hết các thể lâm sàng của chấn thương ngực thì dẫn lưu khoang màng phổi tối thiểu là biện pháp điều trị căn bản. Biện pháp này có thể giúp điều trị khỏi cho gần 90% bệnh nhân bị CTN. Tuy nhiên, đối với các thể lâm sàng nặng của CTN như mảng sườn di động thì bắt buộc phải dùng thêm các biện pháp can thiệp khác để điều trị.4–7 Mảng sườn di động (MSDĐ) được định nghĩa là tình trạng một vùng của thành ngực bị tách rời khỏi khung xương sườn bình thường và di động ngược chiều với phần còn lại của lồng ngực trong thì hô hấp. Nếu không di động thì do áp lực âm trong khoang màng phổi sẽ hút mảng sườn này thụt vào trong mỗi ngày một sâu hơn, để lại di chứng lồng ngực lõm, hạn chế hô hấp.1,6,8 Điều kiện để có MSDĐ là phải có gãy xương sườn ít nhất ở hai nơi trên một xương, và ở ba xương sườn liên tiếp nhau trở lên, các ổ gãy di lệch rời nhau. MSDĐ là một trong những thể nặng nhất của chấn thương ngực kín đòi hỏi phải được chẩn đoán và xử trí kịp thời, tránh gây ra các rối loạn hô hấp và tuần hoàn, thậm chí là tử vong. Nguyên tắc điều trị mảng sườn di động bao gồm: Sơ cứu cố định tạm thời; dẫn lưu khoang màng phổi; cố định mảng sườn và điều trị phục hồi sau cố định MSDĐ.2,6,9 Chỉ định phẫu thuật kết hợp xương sườn bằng nẹp vít điều trị MSDĐ hiện chưa thống nhất nhưng tỷ lệ lựa chọn phẫu thuật đang có xu hướng gia tăng. Thống kê từ ngân hàng dữ liệu quốc gia Canada từ năm 2007 đến năm 2009 cho thấy chỉ có 0,7% bệnh nhân chấn thương ngực có mảng sườn di động được điều trị bằng phẫu thuật cố định xương sườn; 10 con số này tăng lên 14,5% trong báo cáo của Kane và cộng sự năm 2017.11 Các thử nghiệm lâm sàng và một số phân tích tổng hợp gần đây cho thấy lợi ích của phẫu thuật kết hợp xương sườn đối với việc giảm tỷ lệ tử vong, giảm thời gian nằm viện và thời gian nằm tại khoa hồi sức tích cực, đồng thời cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.12–16 Tại Việt Nam, từ năm 2015 đến nay, phẫu thuật kết hợp xương sườn bằng nẹp vít cho những bệnh nhân có mảng sườn di động được đánh giá là an toàn, hiệu quả và khả thi.17–19 Tại bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, khoa phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực đã áp dụng phẫu thuật cố định mảng sườn bằng nẹp vít từ nhiều năm trước, nhưng thực sự thường xuyên hơn trong vòng 7 năm gần đây. Tuy nhiên, vẫn còn ít tổng kết, báo cáo được công bố về phẫu thuật này. Xuất phát từ những lý do nêu trên, chúng tôi tiến hành đề tài nghiên cứu: “Kết quả sớm cố định mảng sườn di động bằng nẹp vít tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức”. Với hai mục tiêu như sau: 1. Mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của chấn thương ngực kín có mảng sườn di động. 2. Nhận xét kết quả sớm cố định mảng sườn bằng nẹp vít tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức giai đoạn 2020-2024.