Đặc điểm lâm sàng và Xquang cổ bàn chân trong đánh giá kết quả phẫu thuật chỉnh hình bàn chân bẹt ở trẻ em

Abstract

Bàn chân bẹt là tình trạng mặt lòng bàn chân bằng phẳng và không có độ lõm (vòm gan chân). Tình trạng thừa cân của một số trẻ cũng khiến nhiều phụ huynh nhầm lẫn con bị bàn chân bẹt. Phần lớn trẻ bị dị tật này sẽ tự hết lúc 6 tuổi nếu bàn chân vận động tốt, mềm mại.1 Ở Việt Nam, thông tin dịch tễ học và triệu chứng của bệnh lý này còn rời rạc, chưa có báo cáo hệ thống về tỷ lệ mắc có triệu chứng theo lứa tuổi, giới và các yếu tố nguy cơ. Đối với một số trẻ tình trạng này không biến mất và xuất hiện triệu chứng, đòi hỏi can thiệp. Về điều trị, các hướng dẫn quốc tế đều thống nhất: trước hết điều trị bảo tồn và chỉ phẫu thuật khi trẻ còn triệu chứng sau một thời gian bảo tồn đầy đủ. Nhiều kỹ thuật phẫu thuật đã được mô tả, trong đó calcaneo-stop được dùng khá rộng rãi ở châu Âu nhờ ưu điểm ít xâm lấn, thời gian hồi phục ngắn, có thể tháo vít, phù hợp nhóm thiếu niên còn tăng trưởng khi biến dạng chủ yếu là linh hoạt. Đây là lý do chúng tôi chọn calcaneo-stop làm phương pháp can thiệp để nghiên cứu.2 Chẩn đoán hình ảnh, đặc biệt Xquang chịu lực tư thế thẳng và nghiêng, giữ vai trò trung tâm: khẳng định chẩn đoán và định lượng biến dạng bằng các chỉ số góc Meary, Kite, phủ sên–thuyền, nghiêng xương gót, loại trừ nguyên nhân bẹt cứng, đánh giá sau mổ vị trí vít và mức độ chỉnh trục. Tuy nhiên, hiện còn khoảng trống nghiên cứu: ở Việt Nam thiếu quy trình chụp đo chuẩn hóa, thiếu dữ liệu liên hệ sự thay đổi các góc X-quang với kết quả chức năng sau mổ (AOFAS), và hầu như chưa có nghiên cứu xác định ngưỡng X-quang sau mổ có giá trị tiên lượng kết quả lâm sàng. Trên thế giới đã có các nghiên cứu đánh giá đặc điểm hình ảnh XQ bàn chân bẹt và kết quả điều trị phẫu thuật chỉnh hình calcaneal stop về mặt lâm sàng cũng như hình ảnh. Nghiên cứu tác giả Al-Masseih cho thấy các chỉ số về mặt lâm sàng và hình ảnh đều cải thiện sau phẫu thuật chỉnh hình bằng phương pháp calcaneo- stop.3 Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện chưa có nghiên cứu nào đánh giá một cách toàn diện đặc điểm hình ảnh X-quang của bàn chân bẹt linh hoạt cũng như mức độ cải thiện chức năng trước và sau phẫu thuật calcaneo-stop. Chúng tôi thực hiện nghiên cứu: “Đặc điểm lâm sàng và xquang cổ bàn chân trong đánh giá kết quả phẫu thuật chỉnh hình bàn chân bẹt ở trẻ em”, với mục tiêu sau: 1: Mô tả đặc điểm lâm sàng và XQ cổ bàn chân ở trẻ em được phẫu thuật chỉnh hình bàn chân bẹt. 2: Đánh giá kết quả phẫu thuật chỉnh hình bàn chân bẹt bằng phương pháp calcaneo-stop.